खानेपानी गुणस्तर सुधार एवम् अनुगमन

खानेपानी तथा ढल िनकास िबभागको 􀃨थापना काल देिख खानेपानीको सबर्सुलभ पहुँच पुयार्उने कायर् भइरहेकोमा अपेिक्षत 􀇽पमा पानीज􀃛य रोगह􀇽को प्रकोपि नराकरण हुन सिकरहेको िथएन । यसै स􀃛दभर्मा िबतिरत खानेपानीको गुण􀃨तरमा समेत सुधार 􀃣याउने र िनमार्ण हुने नयाँ आयोजनामा समेत खानेपानीको गुण􀃨तरलाई म􀃚यनजर गिर आयोजना िनमार्ण तथा कायार्􀃛वयन गन􀈶 उद्धे􀃦यका साथ सन ् २००० (आ.व.०५७/५८)मा छु ट्टै खानेपानी गणु 􀃨तर तथा अनुगमन शाखाको􀃨थापना भएको हो । सन २०१७ स􀃠म २७ प्रितशत जनतालाई उ􀃍च तथा म􀃚यम􀃨तरको खानेपानी पुयार्उन आयोजनाको छनौट प्रकृया देिख नै खानेपानी गुण􀃨तर सुधारका अवयवलाई अवल􀃠बन गन􀈶, सेवाप्रदायक तथा सेवाग्राहीलाई सुसूिचत गराउने र स􀃠प􀃛न तथा चालु खा.पा.योजनाह􀇽लाई समेत गुण􀃨तरयूक्त खानेपानी योजनामा पिरणत गद􀈷 जाने यस शाखाको मुख्य उद्धे􀃦य रहेको छ । सो उद्धे􀃦य प्रा􀃜तीका लािग यस शाखाले गद􀈷 आएका मूख्य मूख्य कायर्ह􀇽 िन􀃠नानुसार छन ्

  •  खानेपानी गुण􀃨तर मापद􀃖􀂌 २०६२ अनुसार तोिकए बमोिजम गुण􀃨तरयूक्त पानीको सेवा प्रवाह गनर् र गराउन आव􀃦यक कायर्योजना तयार गन􀈶 । सो योजना अनुसार बजेट 􀃞यव􀃨थापन, प्र􀃨ताव तयारी र ि􀃨वकृत गन􀈶 ।
  • खानेपानी गुण􀃨तर िनिरक्षण तथा अनुगमन गन􀈶 ।
  • पाँचै िबकास क्षेत्रका पानी पिरक्षण प्रयोगशाला संचालनको 􀃞यव􀃨था गन􀈶 ।केि􀃛􀄡य प्रयोगशालाको समुिचत उपयोग र 􀃞यव􀃨थापन गन􀈶 ।
  • खानेपानीको गुण􀃨तर अिभबृिद्ध गनर् सघाउ पुग्ने िबिभ􀃛न कायर्क्रमको आव􀃦यकता पिहचान गिर क्षमता अिभबृिद्ध गन􀈶 ।
  • संचािलत खानेपानी गुण􀃨तर सुधार आयोजनाह􀇽को िनिरक्षण अनुगमन तथासुपिरवेक्षण गन􀈶 ।
  • आस􀈶िनक जोिखममा रहेका क्षेत्रह􀇽मा आस􀈶िनक िनराकरणका कायर्क्रम संचालन गन􀈶 ।
  • खानेपानी को गुण􀃨तर अिभबृिद्ध स􀃠बि􀃛ध प्रदान गिरएको सेवा􀃨तरको त􀃘या􀉨क राख्न सूचना 􀃞यव􀃨थापन शाखा/􀄮ोत के􀃛􀄡लाई िनर􀃛तर 􀇽पमा सम􀃛वय गन􀈶 ।
  • खानेपानीको गुण􀃨तरलाई मुहान देिख मुख स􀃠म अ􀉮याबिधक राख्न र सचेतना जगाउन, सेवा प्रदायकसं􀃨थालाई उ􀃗तरदािय बनाउन खानेपानी सुरक्षा योजना लागु गिर िनर􀃛तर कायार्􀃛वयन गनर् आव􀃦यक तािलम प्रदान गन􀈶 ।
  • सुरक्षा योजनाको अनुगमन तथा मु􀃣याङ्कन गिर सुझाव िदने ।

􀂠􀃠􀂔􀈡􀇑􀂑􀂏 प्रमुख कृ􀂙􀈡क􀂛􀈡􀂔􀂡􀇽 :

  •  िबिभ􀃛न २३ 􀇔ज􀃣लाका ४७ योजनाह􀇽मा खानेपानी प्रशोधन प्रणाली िनमार्ण गिर किरब लगभग ५,४३,०९० जनसंख्यालाई गुण􀃨तिरय िपउने पानी उपल􀃥ध गराइएको ।
  • आस􀈶िनक प्रभािवत तराइका २० 􀇔ज􀃣लाह􀇽मा किरब ११ लाख 􀉪युबवेलह􀇽माि व􀃦व 􀃨वा􀃨􀃘य संगठन, यूिनसेफ तथा युएन 􀃩यािब􀉪याटको सहयोगमा 􀃞􀃣यांकेट टे􀃧ट गिर प्रभािवत क्षेत्रमा १९७०० क􀃑चन आस􀈶िनक 􀍩फ􀃣टर तथा १६२ बायो􀃨या􀃖ड 􀍩फ􀃣टर िबतरण गिरएको ।
  • आस􀈶िनक 􀃛युिनकरण 􀃨थायी प्रिविध कायर्क्रम अ􀃛तरगत तराईका िबिभ􀃛न २०􀇔ज􀃣लाह􀇽मा १२४६ वटा आस􀈶िनक रहीत टयूववेल जडान गिरनुका साथै नवलपरासी र किपलब􀃨तु 􀇔ज􀃣लाह􀇽मा ५ गोटा ओभरहेड 􀉪याङ्क सिहतको आस􀈶िनक सुरक्षीत खानेपानी प्रणाली िनमार्णका लािग ओभरहेड 􀉪याङ्क तथाि डप बोिरङ्ग िनमार्ण स􀃠प􀃛न गिरएको ।
  • प्राकृितक प्रकोपको बेलामा र संक्रमणको खतरा महशुस गिरएको वेलामा खानेपानी शुिद्धकरणका लािग 􀇔􀃞लिच􀂄 पाउडर, िपयूष तथा ए􀃈वा􀉪याब िबतरण गन􀈶 कायर्ह􀇽 पिन िबिभ􀃛न मातहतका िनकाय माफर् त हुद􀉇 आइरहेको ।
  • घरायसी 􀃨तरमा पानी शुिद्धकरण गन􀈶 प्रिविध (Household Water Treatment) को प्रयोग वारे जनचेतना अिभबृिद्ध तथा प्रचार प्रसारका कायर्क्रम गिरएको तथा १५ वटा सरकारी िब􀉮यालयह􀇽मा पानी प्रशोधन संय􀃛त्र जडान गिरएको ।
  • खानेपानी सुरक्षा योजना (Water Safety Plan) लाई आयोजनाको अिभ􀃛न अंगको 􀇽पमा िबकास गद􀈷 लिगएको र हालस􀃠म िब􀃦व 􀃨वा􀃨􀃘य संगठन, यूिनसेफ समेतको सहयोगमा किरब १५०० आयोजनाह􀇽मा खानेपानी सुरक्षा योजना लागु गिरएको ।

सम्पर्क

DWSS Building
पानीपोखरी, महाराजगंज,
काठमाण्डौं, नेपाल
फोन: +९७७ १ ४४१३७४४, +९७७ १ ४४१८२५३,
फाक्स: +९७७ १ ४४१९८०२,
इमेल: info@dwss.gov.np